हिमालका कुराः हिमाल पर्वतको आवाज विषयक बहस सम्पन्न

कास्की । २०८२ वैशाख २७ गते

कार्यक्रम सेभ अवर हिमालय फर्स्ट (SOHF) नेपालको आयोजनामा गण्डकी प्रदेशको वन मन्त्रालय, नीति तथा योजना आयोग, गण्डकी विश्वविद्यालय, इन्सेक, गण्डकी एनजीओ महासंघ, पोखरा महानगरपालिका, कास्कीका गाउँपालिकाहरू, मुक्त फाउन्डेसन र उत्पीडित महिला जागरण केन्द्रको सहकार्यमा हिमालका कुराः हिमाल पर्वतको आवाज विषयक बहस ०८२ वैशाख २७ गते सम्पन्न भएको छ ।

उक्त कार्यक्रममा बोल्दै गण्डकी प्रदेशका वन तथा वातावरणमन्त्री भेषबहादुर पौडेलले गण्डकी क्षेत्र जलवायु परिवर्तनको जोखिममा अत्यधिक रहेको बताउनु भयो । उहाँले तत्काल प्रभावकारी जलवायु कदम चाल्न आवश्यक रहेको उल्लेख गर्नुभयो । गण्डकी क्षेत्र जलवायु परिवर्तनको प्रभावले सबैभन्दा बढी जोखिममा परेकोले यस क्षेत्रमा काम गर्न ढिलाइ गर्न नहुनेमा उहाँले जोड दिनुभयो ।

           

कार्यक्रमका सभाध्यक्ष, संविधान सभा सदस्य एवम् सेभ आवर हिमालय फर्स्ट, नेपालका अध्यक्ष डिवि नेपालीले जलवायु परिवर्तनले पृथ्वीको तापक्रम बढ्नाले विभिन्न समस्या उत्पन्न भएको बताउनु भयो । उहाँले पृथ्वीको तापक्रम न्यूनीकरण गर्ने माध्यम भनेको नै हिमाल भएकोले यसको बचाउ अभियानमा आफूहरू जुटेको बताउनु भयो । उहाँले भू–मण्डलीय तापमान वृद्धिले विश्वका अन्य क्षेत्र प्रभावित भए जस्तै दक्षिण एसिया मात्र न भै सिङ्गो एसियाको हावापानी सन्तुलन र जैविक विविधता कायम राख्न प्रमूख भूमिका निर्वाह गर्ने हाम्रो देश नेपालको ग्रेटहिमालय क्षेत्र र उच्चपहाडी भू–भाग पनि तिव्र रुपमा प्रभावित भएको बताउनु भयो ।

त्यस्तै उहाँले जलवायु परिवर्तनको असरको रूपमा हिमालय र उच्च पहाडी क्षेत्रमा हानि तथा नोकसानी बढ्दै गएको उल्लेख गर्दै तराई मधेश वर्षेनी बाढीको चपेटामा परेको बताउनु भयो । उहाँले वि. सं. २०६९ वैशाख २३ गते सेती नदीमा आएको वेमौषमी बाढी भूमण्डलीय तापमान वृद्धिका कारण हावापानीमा आएको परिवर्तनबाट सृजित प्राकृतिक विपदको उदाहरण भएको स्मरण गराउनुभयो । उक्त घटनामा माछापुच्छ्रे गाउँपालिका–२, खारपानी आसपासमा मृत्यु हुने र बेपत्ता सहित ७४ जना व्यक्तिको क्षति भएको उहाँले जानकारी दिनुभयो ।

           

कार्यक्रमको सहजीकरण गर्दै इन्सेक गण्डकी प्रदेश कार्यालयका संयोजक शिवप्रसाद खकुरेलले जलवायु परिवर्तनले गम्भीर असरहरू देखाउन सुरु गरिसकेको उल्लेख गर्नुभयो । उहाँले जलवायु प्रणालीमा आएको तिव्र परिवर्तनले हिमालय क्षेत्रमा कायम रहेको सामाजिक जीवन तथा जैविक विविधता मात्र नभै सम्पूर्ण पारिस्थितिकीय प्रणालीमा प्रतिकुल प्रभाव पर्दै गएको बताउनु भयो ।

गण्डकी प्रदेश सभाका सदस्य नन्द प्रसाद न्यौपानेले जलवायु परिवर्तनले जैविक विविधतामा शङ्कट बढ्दै गइरहेको बताउनु भयो । उहाँले हिमतालको आकार र सङ्ख्या बढ्नु, हिमताल फुट्ने, भौतिक निर्माण जोखिममा रहनु, हिमाली बस्ती र पहाडका बस्तीहरू पानीको अभावमा विस्थापित हुने क्रम बढ्नु जस्ता समस्याहरू उत्पन्न हुने बताउनु भयो ।

कार्यक्रममा भूगोलविद् डा. कृष्ण केसी, पर्यटन व्यवसायी लक्की छेत्री कार्की, मानव अधिकार आयोग गण्डकी प्रमुख नीतु गदतौला, लिबर्डका निर्देशक भरत भण्डारी, भूगोलविद् खगेन्द्रराज पौडेल लगायतले जलवायु, जैविक विविधता, महिला र मानव अधिकारका सन्दर्भमा आ–आफ्ना धारणा राख्नुभएको थियो ।

इन्सेक गण्डकी प्रदेश कार्यालय, पोखरा